Overslaan en naar de inhoud gaan

Lingua – dat is de tong

22 oktober 2026
Door: Desiderius Erasmus

Over goed en slecht gebruik van de tong

Vertaald door John Piolon

In 1525 publiceerde Erasmus zijn scherpzinnige geschrift Lingua, gedrukt door zijn vaste drukker Johann Froben te Bazel. Erasmus was toen volop in polemiek met Luther over de vrije wil. Hij kreeg het dan ook van alle kanten te verduren. Er circuleerden pamfletten om hem belachelijk te maken en er werden zelfs teksten onder zijn naam verspreid die hij nooit had geschreven. Auteursrecht bestond nog niet, dus tegen zulke vervalsingen kon hij weinig beginnen. Dat taalgeweld en al die verdraaide waarheden waren voor hem reden om eens flink uit te pakken over de verschillende gebruiken van tong. Hij bekijkt de tong als orgaan, laat zien wat je er goeds en kwaads mee kunt doen en staat ook stil bij de religieuze kant ervan.

De woordenstrijd waarin Erasmus betrokken was, met felle kritiek op de man, soms ongefundeerde argumenten en laster, doet natuurlijk denken aan onze moderne online wereld. Ook vandaag de dag wordt er online gescholden en beschimpt, gaan geruchten en nepnieuws rond als een lopend vuurtje en weet niemand meer zeker wie nu wat heeft gezegd. Erasmus hamerde in zijn tijd op kritisch gebruik van bronnen en het aangaan van de dialoog op basis van gefundeerde argumenten. Zijn pleidooi is nu niet minder relevant.

In 1583 verscheen er voor het eerst een Nederlandse vertaling van Lingua. Dit toont aan hoe populair Erasmus’ werk ook in de volkstalen werd. De huidige vertaling door John Piolon is de eerste in modern hedendaags Nederlands.

Uitgeverij Donker, Rotterdam. Vertaling: John Piolon. Boekverzorging: Herbert Verhey.   

ISBN 978 90 6100 782 1 | formaat 12,5 x 20 cm | 260 blz

Prijs € 19,95


Laatste berichten