Overslaan en naar de inhoud gaan

Historische toe-eigening van de naam Erasmus door de eeuwen heen

22 oktober 2026
Door: Desiderius Erasmus

Lezing door Sanne Steen

Maandag 26 okt. a.s. in de Bibliotheek Rotterdam, 4e etage (Librijesteeg 4, 3011 HN).

van 19.00 – 20 uur

Desiderius Erasmus is vandaag de dag alomtegenwoordig in Rotterdam. Zijn naam duikt op in de universiteit en de brug, en bij talloze andere bedrijven, instituten, stichtingen en organisaties. Soms wordt de verbinding tussen Erasmus en zijn naamgever expliciet gemaakt, maar vaker wordt die simpelweg verondersteld. De wijdverbreide verwijzingen naar Erasmus sluiten aan bij een lange traditie waarin men de vroegmoderne humanist, theoloog en latinist actief toe-eigent. Lange tijd bleef onduidelijk hoe deze traditie zich door de eeuwen heen ontwikkelde, terwijl de traditie juist essentieel is om te begrijpen wat Erasmus vandaag voor ons kan betekenen. 

In haar lezing geeft Sanne Steen een overzicht van historische toe-eigeningen van Erasmus om hedendaagse aanspraken op Erasmus beter te kunnen duiden. Ze zal onder andere vertellen over de Rotterdamse Orangisten die aan het begin van de negentiende eeuw Erasmus tot hun mascotte maakten, en over het eponiem van de Rotterdamse universiteit. De Rotterdamse toe-eigening van Erasmus heeft zijn tegenhanger elders in Nederland en Europa, zoals Jan Pieterszoon Coen in Hoorn en Carolus Linnaeus in het Zweedse Uppsala. Aan de hand van dergelijke vergelijkingen en enkele theoretische en ethische overwegingen, kijken we naar de toekomst: hoe herdenken wij Erasmus over 10 jaar, in het jaar 2036, 500 jaar na het overlijden van Erasmus? Deze lezing is in grote lijnen gebaseerd op het promotieonderzoek waar Sanne Steen sinds 2021 aan werkt aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Rotterdamsche Erasmianen

Voor haar promotieonderzoek zoekt Sanne Steen de oorsprong van de Rotterdamsche Erasmianen (koekjes in blik).

GEZOCHT: Rotterdamse bakkers met een familie-archief.

In 1908 stonden de Rotterdamse kranten er vol van: advertenties voor Rotterdamsche Erasmianen. Deze koekjes waren bekroond op de Internationale Tentoonstelling in 1908.

De Erasmianen waren te koop bij de bakkers A. Kuylenburg, Anthonius van Straelen en Adriaan Beukers, en imitatie-Erasmianen kon je bemachtigen bij enkele andere bakkers. Na 1908 lijken de koekjes van de aardbodem te zijn verdwenen. Wat resteert is niets meer dan de advertenties en een koekblik in de collectie van Museum Rotterdam.

Sanne heeft geprobeerd deze drie bakkers te traceren maar al gauw houdt het spoor op. Van andere bakkers die imitatie-Erasmianen verkochten weet zij nog minder.

Dus is ze op zoek naar mensen die meer weten over deze bakkers en hun recepten.

Werkte uw opa, oma, oom of tante bij één van deze banketbakkers, en is er wellicht een familie-archief met receptenboeken of andere informatie bewaard gebleven?

Dan kom ik graag met u in contact!


Laatste berichten